Trí thức Nguồn lực chiến lực cho Đồng Nai phát triển

Thứ sáu - 17/07/2026 09:02  1 Lượt xem
  • Xem với cỡ chữ 
  •  
  •  
  •  
Trong bối cảnh đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số, trí thức ngày càng khẳng định vai trò là nguồn lực chiến lược đối với sự phát triển của đất nước. Việc xây dựng và phát huy đội ngũ trí thức không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là điều kiện quan trọng để hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, trong đó có những địa phương động lực như Đồng Nai.
Các đại biểu tham dự buổi gặp mặt đại biểu trí thức, văn nghệ sĩ Xuân Bính Ngọ năm 2026. Ảnh: Công Nghĩa, Báo Đồng Nai
Các đại biểu tham dự buổi gặp mặt đại biểu trí thức, văn nghệ sĩ Xuân Bính Ngọ năm 2026. Ảnh: Công Nghĩa, Báo Đồng Nai

Trí thức - “nguyên khí quốc gia” trong tiến trình phát triển

Trong suốt tiến trình lịch sử dân tộc, trí thức luôn được xem là lực lượng đặc biệt quan trọng đối với sự hưng thịnh của quốc gia. Danh sĩ Thân Nhân Trung từng khẳng định: “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”, còn nhà bác học Lê Quý Đôn nhấn mạnh: “Phi trí bất hưng”, hàm ý rằng, không có trí thức thì đất nước khó có thể phát triển.        

Bước vào giai đoạn phát triển mới, khi yêu cầu về công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế và phát triển kinh tế tri thức ngày càng cao, vai trò của trí thức càng trở nên nổi bật. Đội ngũ trí thức không chỉ tạo ra tri thức mới mà còn góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và chất lượng nguồn nhân lực.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tri thức ngày càng trở thành nguồn lực quyết định sức mạnh và vị thế của quốc gia. Nhiều nước phát triển coi đội ngũ trí thức, nhà khoa học và chuyên gia công nghệ là lực lượng nòng cốt thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất lao động và hình thành các ngành kinh tế mới. Điều đó cho thấy việc phát huy vai trò của trí thức không chỉ là yêu cầu của phát triển trước mắt mà còn là yếu tố chiến lược đối với tương lai của đất nước.

Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về trí thức

Trong lịch sử cách mạng Việt Nam, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với trí thức. Người khẳng định cách mạng muốn thành công phải biết trọng dụng hiền tài và phát huy sức mạnh trí tuệ của toàn dân tộc. Với tầm nhìn thời đại và tư duy cởi mở, Người đã tập hợp, đoàn kết nhiều trí thức trong và ngoài nước tham gia vào sự nghiệp cách mạng, góp phần tạo nên sức mạnh trí tuệ to lớn cho đất nước. Tư tưởng trọng dụng trí thức của Chủ tịch Hồ Chí Minh đến nay vẫn giữ nguyên giá trị, trở thành nền tảng cho các chính sách xây dựng và phát triển đội ngũ trí thức Việt Nam.

Nghị quyết số 45-NQ/TW, ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIII về “tiếp tục xây dựng, phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới”, xác định: đội ngũ trí thức là lực lượng lao động trí óc có trình độ học vấn cao, chuyên môn sâu, có năng lực tư duy độc lập và sáng tạo. Đây là lực lượng giữ vai trò quan trọng trong liên minh công nhân - nông dân - trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng, đồng thời là nhân tố tiên phong trong việc tạo ra các giá trị vật chất và tinh thần chất lượng cao cho xã hội. Theo Nghị quyết, việc xây dựng đội ngũ trí thức vững mạnh chính là đầu tư cho “nguyên khí quốc gia”. Vì vậy, Nhà nước cần có cơ chế, chính sách phù hợp để thu hút và trọng dụng nhân tài, đặc biệt là các chuyên gia đầu ngành; đồng thời tạo môi trường thuận lợi cho nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và tự do học thuật. 

Bên cạnh đó, Nghị quyết số 57-NQ/TW, ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về “đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia” tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy liên kết giữa Nhà nước - Nhà khoa học - Doanh nghiệp - Cơ sở sản xuất, tạo động lực cho phát triển kinh tế tri thức trong kỷ nguyên số.

Nhận diện và phát huy vai trò của trí thức trong thời đại mới

Thực tiễn phát triển của nhiều quốc gia cho thấy sự thịnh vượng bền vững luôn gắn liền với việc coi trọng và phát huy vai trò của trí thức. Tuy nhiên, trong nhận thức xã hội, khái niệm “trí thức” đôi khi vẫn được hiểu đơn giản dựa trên bằng cấp. Theo nghĩa đầy đủ hơn, trí thức không chỉ là những người có học vấn cao mà còn phải có khả năng sáng tạo tri thức mới, ứng dụng tri thức vào thực tiễn và tạo ra giá trị cho xã hội. Trí thức hiện diện trong nhiều lĩnh vực của đời sống, từ các viện nghiên cứu, trường đại học đến doanh nghiệp, cơ sở sản xuất và hệ thống quản lý.

Trong bối cảnh kinh tế tri thức và chuyển đổi số, khái niệm trí thức cũng được mở rộng. Những chuyên gia trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, kinh tế số… đang trở thành lực lượng trí thức mới, góp phần định hình năng lực phát triển của quốc gia.

Trong những năm gần đây, Đồng Nai tiếp tục khẳng định vị thế là một trong những trung tâm công nghiệp năng động của cả nước. Năm 2025, tốc độ tăng trưởng GRDP của tỉnh đạt khoảng 9,6%, quy mô kinh tế gần 690 nghìn tỷ đồng, kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 34 tỷ USD. Tỉnh đang hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030, đồng thời phát triển mô hình đô thị sân bay Long Thành và hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao.

Trong chiến lược phát triển này, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là những động lực quan trọng. Ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành nghị quyết số 57-NQ/TW, Đồng Nai đã nhanh chóng cụ thể hóa bằng các kế hoạch hành động như Kế hoạch 469-KH/TU của Tỉnh ủy và các kế hoạch triển khai của UBND tỉnh. Tỉnh xác định giai đoạn 2025-2030 là thời kỳ “tăng tốc” chuyển đổi số, hướng tới mục tiêu kinh tế số đóng góp 35- 37% GRDP vào năm 2030 và 50% vào năm 2045. 

Đồng Nai đồng thời tập trung phát triển hạ tầng số, xây dựng chính quyền số, phổ cập kỹ năng số cho người dân và từng bước hình thành hệ sinh thái công nghiệp công nghệ số, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ số của Việt Nam trong tương lai. Những mục tiêu này cho thấy khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo đang trở thành động lực then chốt của phát triển, đồng thời đặt ra yêu cầu ngày càng cao trong việc phát huy vai trò của đội ngũ trí thức.

Trong bối cảnh đất nước hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển, thu nhập cao vào năm 2045, việc xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức được xác định là nhiệm vụ chiến lược lâu dài. Tại Đồng Nai, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh giữ vai trò quan trọng trong việc tập hợp, kết nối và phát huy trí tuệ của đội ngũ trí thức, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu khoa học, chuyển giao tri thức và ứng dụng công nghệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Đồng thời, việc tạo môi trường thuận lợi để trí thức sáng tạo, cống hiến và phát huy hiệu quả vai trò của các tổ chức tập hợp trí thức chính là một trong những yếu tố quan trọng góp phần hiện thực hóa khát vọng phát triển của đất nước nói chung và Đồng Nai nói riêng trong kỷ nguyên mới.

ThS Nguyễn Ngọc Vũ

Những tin mới hơn

Những tin cũ hơn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây