Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam và những tác động đối nghị quyết chiến lược về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tại Đồng Nai

Qua nhiều năm tổ chức, Giải thưởng đã trở thành sân chơi trí tuệ lớn của đội ngũ trí thức Việt Nam, góp phần khuyến khích hoạt động nghiên cứu khoa học, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm Việt Nam và lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo trong toàn xã hội. Những công trình đoạt giải đều có tính ứng dụng cao, giải quyết các vấn đề thực tiễn của đất nước, đồng thời góp phần thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số quốc gia.

Những dấu ấn của Đồng Nai tại Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam trong 05 năm qua

Là một trong những địa phương có nền công nghiệp phát triển mạnh của cả nước, Đồng Nai luôn quan tâm đầu tư cho hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo. Nhiều công trình, giải pháp của các trường đại học, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp trên địa bàn thành phố đã được vinh danh tại Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam.

Năm 2020, Đồng Nai có hai giải pháp đạt giải Khuyến khích gồm: “Thiết kế và chế tạo máy rót sữa tự động”; “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và thực nghiệm mô hình xe tiết kiệm nhiên liệu”. Cả hai công trình đều do các giảng viên và sinh viên của Trường Đại học Lạc Hồng nghiên cứu và phát triển. Các sản phẩm thể hiện năng lực làm chủ công nghệ, khả năng sáng tạo kỹ thuật và ứng dụng trực tiếp vào sản xuất, đào tạo và tiết kiệm năng lượng. Đặc biệt năm 2024, công trình “Nghiên cứu, thiết kế, chế tạo và thực nghiệm mô hình xe tiết kiệm nhiên liệu” ứng dụng vào thực tế trong đội hình Đội xe tiết kiệm nhiên liệu của Trường Đại học Lạc Hồng tham dự đấu trường quốc tế lần thứ 5 vô địch Châu Á và 4 lần lọt vào tốp đầu thế giới ở Cuộc thi Shell Eco Marathon. Đây là cuộc thi mô hình xe đô thị Urban Concept sử dụng pin nhiên liệu được đánh giá là một trong những cuộc thi kỹ thuật và sáng tạo hàng đầu thế giới dành cho sinh viên

Năm 2021, Đồng Nai tiếp tục có hai công trình đạt giải Khuyến khích: “Ứng dụng tính toán lý thuyết mô phỏng trong bài giảng và nghiên cứu nhằm đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng chất lượng các nghiên cứu và công bố”; “Cải tiến chế tạo dây chuyền lắp ráp ăng-ten Mascover tự động”. Các công trình này đến từ Trường Đại học Công nghệ Đồng Nai và Trường Cao đẳng Kỹ thuật Đồng Nai, thể hiện xu hướng kết hợp giữa nghiên cứu khoa học, tự động hóa, chuyển đổi số trong giáo dục và sản xuất công nghiệp.

Năm 2023, Đồng Nai có công trình “Film tan trong miệng chứa cao lá thường xuân” đến từ Khoa Dược, Trường đại học Lạc Hồng đạt giải Ba… Bên cạnh đó, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Đồng Nai còn được biểu dương là một trong những đơn vị tỉnh, thành phố có thành tích xuất sắc trong công tác tuyên truyền, phổ biến và tổ chức Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam.

Ý nghĩa của các công trình đối với phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo

Các công trình của Đồng Nai tuy thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau nhưng đều phản ánh ba xu hướng phát triển chủ đạo hiện nay.

Thứ nhất, thúc đẩy nghiên cứu ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Các sản phẩm như máy rót sữa tự động hay dây chuyền lắp ráp tự động giúp nâng cao năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất và tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.

Thứ hai, phát triển nguồn nhân lực khoa học công nghệ chất lượng cao. Những công trình nghiên cứu trong lĩnh vực mô phỏng, giảng dạy và thực nghiệm giúp nâng cao chất lượng đào tạo, gắn nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và xã hội.

Thứ ba, tạo nền tảng cho quá trình chuyển đổi số và sản xuất thông minh. Các giải pháp ứng dụng tự động hóa, mô phỏng số, thiết kế kỹ thuật số chính là những thành tố quan trọng của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Tác động đối với việc xây dựng kế hoạch, nghị quyết và chương trình phát triển khoa học công nghệ của Đồng Nai

Những thành tích đạt được tại Giải thưởng WIPO có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình triển khai các chủ trương của Đảng và Nhà nước về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Trước hết, đây là cơ sở thực tiễn để thành phố Đồng Nai tiếp tục hoàn thiện các nghị quyết, chương trình và kế hoạch phát triển khoa học công nghệ theo tinh thần của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và các chiến lược chuyển đổi số quốc gia như: Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, Kế hoạch hành động số 469-KH/TU của Tỉnh ủy Đồng Nai; Kế hoạch số 92/KH-UBND của Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai (nay là thành phố Đồng Nai)...

Thứ hai, các công trình đạt giải chứng minh hiệu quả của mô hình liên kết “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp”, từ đó tạo cơ sở để địa phương tiếp tục ưu tiên đầu tư cho các trung tâm đổi mới sáng tạo, vườn ươm công nghệ và các hoạt động nghiên cứu ứng dụng. 

Thứ ba, những kết quả này góp phần khẳng định vai trò của khoa học công nghệ như một động lực tăng trưởng mới. Điều đó giúp các cơ quan quản lý mạnh dạn xây dựng các chính sách hỗ trợ nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển hệ sinh thái số.

Thứ tư, các thành tựu khoa học công nghệ của Đồng Nai là minh chứng cụ thể cho việc triển khai hiệu quả các mục tiêu chuyển đổi số trong giáo dục, sản xuất công nghiệp và quản trị. Đây là những kinh nghiệm thực tiễn quan trọng để nhân rộng các mô hình số hóa trong toàn thành phố.

Có thể nói, Giải thưởng Sáng tạo Khoa học Công nghệ Việt Nam không chỉ là nơi tôn vinh các nhà khoa học, các chuyên gia và các công trình nghiên cứu xuất sắc mà còn là động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo trên phạm vi cả nước. Những công trình của Đồng Nai được vinh danh tại giải thưởng đã khẳng định tiềm năng nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và sáng tạo của đội ngũ trí thức địa phương.

Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh thực hiện các chủ trương, nghị quyết chiến lược về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, những kết quả này là nguồn động lực quan trọng để thành phố Đồng Nai tiếp tục xây dựng, triển khai thực hiện các kế hoạch, nghị quyết và chương trình hành động phù hợp, góp phần phát triển kinh tế số, xã hội số và chính quyền số, hướng tới mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, xây dựng thành phố Đồng Nai hiện đại, văn minh trong giai đoạn mới.